Przed ślubem cywilnym trzeba skontaktować się z Urzędem Stanu Cywilnego, złożyć zapewnienie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, ustalić termin, wybrać nazwisko i przygotować dokumenty. Nie obowiązuje rejonizacja, więc ślub w urzędzie można zawrzeć w dowolnym USC w Polsce. Ceremonia może odbyć się najwcześniej po miesiącu od złożenia zapewnienia, które zachowuje ważność przez 6 miesięcy.
Ślub cywilny krok po kroku
Ślub cywilny ma pełną moc prawną i odbywa się przed kierownikiem USC. Wizyta w urzędzie jest potrzebna zarówno do załatwienia formalności, jak i ustalenia szczegółów ceremonii.
- Wybierzcie urząd – ślub w siedzibie USC możecie zawrzeć w dowolnym urzędzie w Polsce, niezależnie od miejsca zameldowania. Jeśli planujecie ceremonię poza urzędem, właściwy będzie USC dla miejsca, w którym ma się odbyć.
- Skontaktujcie się z USC – ustalcie dostępne terminy, wymagane dokumenty i sposób wniesienia opłaty. W sytuacji nietypowej najlepiej od razu opisać ją kierownikowi USC.
- Złóżcie zapewnienie – narzeczeni oświadczają, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Dokument przygotowuje urzędnik, a para podpisuje go na miejscu.
- Ustalcie datę i nazwisko – podczas wizyty wybieracie termin ceremonii oraz składacie oświadczenia dotyczące nazwisk po ślubie i nazwiska przyszłych dzieci.
- Złóżcie dodatkowy wniosek, jeśli trzeba – dotyczy to przede wszystkim ślubu poza urzędem albo skrócenia miesięcznego okresu oczekiwania.
- Stawcie się w dniu ślubu – narzeczeni i świadkowie muszą mieć ważne dokumenty tożsamości. Kierownik USC potwierdzi dane, odbierze oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński, a następnie sporządzi akt małżeństwa.
Małżeństwo może zostać zawarte po upływie miesiąca od dnia złożenia zapewnienia. Samo zapewnienie jest ważne przez 6 miesięcy. Jeśli w tym czasie nie dojdzie do ślubu, trzeba złożyć je ponownie.
Jakie dokumenty i warunki są wymagane?
W typowej sytuacji formalności są ograniczone. Przygotujcie przede wszystkim:
- ważny dowód osobisty albo paszport każdego z narzeczonych,
- potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej za sporządzenie aktu małżeństwa,
- ewentualne zezwolenie sądu, jeśli jest wymagane w waszej sytuacji,
- dokumenty potwierdzające ustanie albo unieważnienie poprzedniego małżeństwa, jeśli któreś z narzeczonych pozostawało wcześniej w związku małżeńskim.
Urząd może pobrać dane z rejestrów państwowych, dlatego zakres dokumentów papierowych zależy od konkretnej sytuacji. Przed wizytą warto potwierdzić listę w wybranym USC.
Prawo małżeńskie określone między innymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wyklucza zawarcie małżeństwa w określonych przypadkach. Przeszkodą może być między innymi:
- pozostawanie w innym związku małżeńskim,
- pokrewieństwo w linii prostej albo pokrewieństwo między rodzeństwem,
- powinowactwo w linii prostej, chyba że sąd udzieli zgody w przewidzianym prawem przypadku,
- stosunek przysposobienia,
- całkowite ubezwłasnowolnienie.
W wyjątkowych sytuacjach sąd może wydać zgodę na zawarcie małżeństwa, na przykład przez kobietę, która ukończyła 16 lat, albo zwolnić cudzoziemca z obowiązku przedstawienia określonego dokumentu.
Cudzoziemiec, rozwód i dokumenty w obcym języku
Jeśli jedno z narzeczonych jest cudzoziemcem, powinno przedstawić dokument potwierdzający możliwość zawarcia małżeństwa według prawa państwa pochodzenia. Gdy uzyskanie takiego dokumentu jest wyjątkowo trudne, można wystąpić do sądu o zwolnienie z tego obowiązku. Wtedy do USC trzeba przedstawić orzeczenie sądu.
Dokumenty sporządzone w języku obcym wymagają urzędowego tłumaczenia, najczęściej przez tłumacza przysięgłego. Jeśli narzeczony albo świadek nie potrafi porozumieć się z kierownikiem USC, podczas ceremonii trzeba zapewnić tłumacza lub biegłego.
Ile kosztuje ślub cywilny?
Podstawowe opłaty administracyjne przedstawiają się następująco:
| Rodzaj opłaty | Kwota | Uwagi |
|---|---|---|
| Sporządzenie aktu małżeństwa | 84 zł | Obowiązkowa opłata skarbowa |
| Ślub poza siedzibą USC na życzenie pary | 1000 zł | Opłata dodatkowa po uzyskaniu zgody kierownika USC |
| Skrócony odpis aktu małżeństwa | 1 egzemplarz bezpłatnie | Otrzymujecie go po sporządzeniu aktu |
Dodatkowa opłata za ceremonię poza urzędem nie jest pobierana, gdy ślub odbywa się poza USC z powodu zagrożenia życia lub zdrowia, na przykład w szpitalu, albo z powodu pozbawienia wolności.
Świadkowie i wybór nazwiska
Do zawarcia małżeństwa potrzebnych jest dwóch świadków. Każdy z nich musi być pełnoletni i mieć przy sobie ważny dowód osobisty albo paszport. Płeć, wyznanie i stan cywilny świadka nie mają znaczenia. Jeśli świadek nie mówi po polsku, trzeba zapewnić tłumacza.
Po złożeniu oświadczeń o zawarciu małżeństwa narzeczeni składają oświadczenia dotyczące nazwiska. Możecie:
- zachować swoje dotychczasowe nazwiska,
- przyjąć jedno wspólne nazwisko,
- pozostawić swoje nazwiska i dołączyć nazwisko współmałżonka, tworząc nazwisko dwuczłonowe.
Jeżeli nie złożycie oświadczenia o zmianie nazwiska, zachowacie dotychczasowe nazwiska. Trzeba też ustalić nazwisko przyszłych dzieci, zwłaszcza gdy małżonkowie będą nosić różne nazwiska.
Ślub w plenerze – jakie obowiązują zasady?
Ślub może odbyć się poza siedzibą USC, na przykład w ogrodzie, na plaży, w restauracji albo w innym wybranym miejscu. Wymaga to złożenia wniosku i zgody kierownika USC właściwego dla lokalizacji ceremonii.
Kierownik USC może odmówić przeprowadzenia ślubu w wybranym miejscu, jeśli nie zapewnia ono uroczystej formy albo bezpieczeństwa uczestników.
Wniosek najlepiej złożyć przy ustalaniu terminu. Wybrane miejsce powinno umożliwiać przeprowadzenie formalnej ceremonii, bezpieczne wejście i wyjście uczestników oraz swobodną pracę urzędnika. Za ślub poza urzędem na życzenie pary pobierana jest dodatkowa opłata 1000 zł.
Miesięczny termin oczekiwania może zostać skrócony tylko w szczególnych, uzasadnionych przypadkach. Oceną sytuacji zajmuje się kierownik USC, dlatego warunki takiego wyjątku należy ustalić bezpośrednio w urzędzie.
Po ceremonii otrzymacie jeden bezpłatny skrócony odpis aktu małżeństwa. Jeśli potrzebujecie kolejnych odpisów albo dokumentu w innej formie, składacie osobny wniosek. W razie wątpliwości dotyczących dokumentów, terminów lub sytuacji cudzoziemca wiążące informacje uzyskacie od kierownika wybranego USC.
Artykuł ma charakter informacyjny. W sprawach wymagających oceny indywidualnej sytuacji prawnej należy skontaktować się z właściwym Urzędem Stanu Cywilnego albo prawnikiem.
