Ślub konkordatowy to ceremonia wyznaniowa, która po spełnieniu formalności wywołuje skutki cywilne w Polsce, więc nie trzeba zawierać osobno ślubu cywilnego. Aby procedura przebiegła prawidłowo, należy uzyskać zaświadczenie z USC, przekazać je duchownemu i dopilnować rejestracji małżeństwa w ciągu 5 dni od ceremonii. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, jakie dokumenty przygotować i kiedy załatwić poszczególne sprawy.
Co oznacza ślub konkordatowy?
Ślub konkordatowy łączy uroczystość kościelną z zawarciem małżeństwa uznawanego przez polskie prawo. Narzeczeni składają oświadczenia przed duchownym, a następnie kierownik Urzędu Stanu Cywilnego sporządza akt małżeństwa na podstawie dokumentów przekazanych przez parafię.
Podstawę prawną stanowi między innymi Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 25 lutego 1964 roku. Przepisy wymagają, aby para jednocześnie wyraziła wolę zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu oraz aby USC sporządził akt małżeństwa.
Bez zaświadczenia o braku przeszkód wydanego przez USC ceremonia kościelna nie wywoła cywilnych skutków małżeństwa.
To odróżnia ślub konkordatowy od zwykłego ślubu kościelnego. Ten drugi ma znaczenie religijne, lecz sam w sobie nie tworzy małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego. Forma ceremonii, na przykład msza lub ślub bez mszy, nie zmienia jej skutków prawnych.
Kto może zawrzeć małżeństwo?
Warunki cywilne są zasadniczo takie same jak przy ślubie zawieranym bezpośrednio w USC. Narzeczeni powinni mieć pełną zdolność do czynności prawnych, nie pozostawać w innym małżeństwie i nie być objęci ustawowymi przeszkodami.
- oboje są pełnoletni, z wyjątkiem sytuacji dopuszczonej przez sąd,
- nie są rodzeństwem ani krewnymi w linii prostej,
- nie pozostają w niedopuszczalnym stopniu powinowactwa,
- nie łączy ich stosunek przysposobienia,
- żadne z nich nie jest całkowicie ubezwłasnowolnione.
Kobieta, która ukończyła 16 lat, może zawrzeć małżeństwo po uzyskaniu zgody sądu. Decyzja sądowa bywa także potrzebna przy powinowactwie albo niektórych przeszkodach zdrowotnych. Sąd może rozstrzygać również o zwolnieniu cudzoziemca z obowiązku przedstawienia zagranicznego dokumentu potwierdzającego zdolność do zawarcia małżeństwa.
Kościół lub inny związek wyznaniowy może wymagać spełnienia własnych warunków. W Kościele katolickim należą do nich między innymi protokół przedślubny, nauki przedmałżeńskie, spotkania w poradni życia rodzinnego, zapowiedzi oraz potwierdzenie chrztu i bierzmowania. Szczegóły ustala kancelaria parafialna.
Jakie dokumenty przygotować?
Dokumenty składa się w dwóch miejscach – w USC i w kancelarii parafialnej. Zakres wymaganych załączników może zależeć od sytuacji narzeczonych oraz zasad obowiązujących w konkretnej parafii.
Dokumenty dla USC
Do wybranego USC zgłaszacie się osobiście z dokumentami tożsamości. Urząd może korzystać z elektronicznego rejestru, dlatego odpisy aktów stanu cywilnego nie zawsze trzeba dostarczać w wersji papierowej.
- dowody osobiste albo paszporty narzeczonych,
- dowód zapłaty za sporządzenie aktu małżeństwa,
- zezwolenie sądu, jeżeli jest wymagane,
- zagraniczne akty stanu cywilnego, gdy polski obywatel nie ma ich w krajowym rejestrze,
- dokumenty potwierdzające ustanie, unieważnienie albo nieistnienie poprzedniego małżeństwa.
Podczas wizyty składacie pisemne zapewnienie, że nie wiecie o istnieniu przeszkód do zawarcia małżeństwa. Urzędnik przyjmuje także oświadczenia dotyczące nazwisk małżonków i przyszłych dzieci.
Dokumenty dla parafii
Kancelaria parafialna zwykle oczekuje aktualnych dokumentów kościelnych. Metryka chrztu powinna zawierać informację o bierzmowaniu i stanie wolnym, a jej data wystawienia często nie może przekraczać 6 miesięcy.
- metryki chrztu z adnotacją o bierzmowaniu,
- zaświadczenia o ukończeniu nauk przedmałżeńskich,
- potwierdzenia spotkań w poradni życia rodzinnego,
- zaświadczenie o wygłoszeniu zapowiedzi, gdy narzeczeni pochodzą z różnych parafii,
- zaświadczenia o spowiedzi przedślubnej, jeśli wymaga ich parafia,
- zgody proboszczów lub licencja, gdy ceremonia odbywa się poza własną parafią.
| Dokument | Gdzie go złożyć | Termin lub ważność |
| Zaświadczenie o braku przeszkód | Kancelaria parafialna | Ważne 6 miesięcy od wystawienia |
| Metryka chrztu | Kancelaria parafialna | Zwykle aktualna, często do 6 miesięcy |
| Dokument tożsamości | USC i parafia | Musi być ważny w dniu czynności |
Jak przebiega ślub konkordatowy krok po kroku?
Formalności najlepiej rozłożyć w czasie. Termin w parafii można rezerwować nawet rok wcześniej, natomiast do USC należy iść dopiero w okresie, w którym zaświadczenie zachowa ważność.
Wizyta w kancelarii parafialnej
Na pierwszym spotkaniu ustalacie datę i miejsce ceremonii, przedstawicie podstawowe dokumenty oraz przeprowadzicie protokół przedślubny. Duchowny wyjaśni też wymagania dotyczące zapowiedzi, nauk, poradni i ewentualnych dyspens.
Wizyta w USC
Do dowolnego USC w Polsce możecie zgłosić się nie wcześniej niż 6 miesięcy przed planowanym ślubem. Opłata za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł. Samo wydanie zaświadczenia o braku przeszkód jest zwolnione z opłaty skarbowej.
Kierownik USC wydaje zaświadczenie o braku przeszkód, najczęściej podczas jednej wizyty. Jeżeli akty stanu cywilnego wymagają sprowadzenia z innego urzędu, sprawa może potrwać do 10 dni roboczych.
Przekazanie zaświadczenia do parafii
Otrzymany dokument dostarczacie duchownemu. Bez niego ślub wyznaniowy nie zostanie zarejestrowany jako małżeństwo cywilne. W tym samym czasie uzupełniacie dokumenty kościelne i podajecie dane świadków.
Dzień ceremonii
Narzeczeni i świadkowie okazują dokumenty tożsamości oraz podpisują zaświadczenie potwierdzające złożenie oświadczeń przed duchownym. Świadkowie muszą być pełnoletni, lecz ich wyznanie nie ma znaczenia dla ważności czynności cywilnej.
Co dzieje się po ceremonii?
Duchowny ma 5 dni na przekazanie do USC dokumentów potwierdzających zawarcie małżeństwa. Do tego terminu nie wlicza się dni ustawowo wolnych od pracy, dlatego przekazanie może potrwać dłużej niż pięć kolejnych dni kalendarzowych.
Po otrzymaniu dokumentów kierownik USC sporządza akt małżeństwa. Każdy z małżonków może odebrać bezpłatnie jeden skrócony odpis aktu w dowolnym USC. Kolejne odpisy podlegają opłacie określonej w przepisach.
Jeśli zmieniacie nazwisko, odpis aktu małżeństwa będzie potrzebny przy wymianie dowodu osobistego, prawa jazdy, danych bankowych oraz dokumentów pracowniczych. Brak oświadczenia o nazwisku małżonków oznacza zachowanie dotychczasowych nazwisk.
Ślub konkordatowy z cudzoziemcem – jakie wymogi?
Cudzoziemiec składa w USC dokument urzędowy potwierdzający, że zgodnie z prawem swojego państwa może zawrzeć małżeństwo. Potrzebny może być także odpis aktu urodzenia oraz dokument dotyczący wcześniejszego małżeństwa.
Dokumenty sporządzone w języku obcym wymagają urzędowego tłumaczenia na polski. Tłumaczenie przygotowuje tłumacz przysięgły albo konsul. Gdy uzyskanie zagranicznego zaświadczenia jest niemożliwe z powodu trudnych przeszkód, właściwy sąd może zwolnić cudzoziemca z tego obowiązku.
Jeśli kierownik USC odmówi wydania zaświadczenia, otrzymacie pisemne uzasadnienie. W terminie 14 dni od doręczenia odmowy można wystąpić do sądu rejonowego właściwego dla siedziby urzędu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co to jest ślub konkordatowy?
To ceremonia kościelna, która po spełnieniu formalności skutkuje zawarciem małżeństwa w świetle prawa polskiego, bez potrzeby oddzielnego ślubu cywilnego.
Jakie dokumenty trzeba uzyskać w USC przed ślubem konkordatowym?
W USC trzeba okazać dokumenty tożsamości, dowód opłaty za akt małżeństwa oraz uzyskać zaświadczenie o braku przeszkód; czasem wymagane są też akty stanu cywilnego czy zezwolenie sądu.
Jakie dokumenty składa się w kancelarii parafialnej?
Do parafii dostarcza się metryki chrztu z adnotacją o bierzmowaniu, zaświadczenia z nauk przedmałżeńskich i inne dokumenty kościelne określone przez parafię.
Kto może zawrzeć małżeństwo konkordatowe?
Osoby z pełną zdolnością do czynności prawnych, niebędące w innym małżeństwie i bez ustawowych przeszkód; młodsza kobieta (16+) potrzebuje zgody sądu.
Ile czasu ma duchowny na przekazanie dokumentów do USC po ceremonii?
Duchowny ma 5 dni roboczych na przekazanie dokumentów do USC, przy czym dni ustawowo wolne nie wliczają się do tego terminu.
Ile kosztuje sporządzenie aktu małżeństwa w USC?
Opłata za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł, natomiast wydanie zaświadczenia o braku przeszkód jest zwolnione z opłaty skarbowej.
Jakie wymagania obowiązują, gdy jednym z narzeczonych jest cudzoziemiec?
Cudzoziemiec musi przedstawić urzędowe zaświadczenie o zdolności do małżeństwa, przetłumaczone na polski przez tłumacza przysięgłego lub konsula, chyba że sąd zwolni go z tego obowiązku.
