Dokumenty do ślubu zależą od wybranej ceremonii. Przy ślubie cywilnym wszystkie formalności załatwia się w Urzędzie Stanu Cywilnego, a ślub konkordatowy wymaga zarówno dokumentów z USC, jak i dokumentów kościelnych. Ślub kościelny bez skutków cywilnych jest odrębną uroczystością religijną.
Dokumenty do ślubu cywilnego
Ślub cywilny zawiera się przed kierownikiem USC. Narzeczeni muszą potwierdzić tożsamość, złożyć zapewnienie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa i ustalić termin ceremonii. Co do zasady ślub może odbyć się po upływie miesiąca od złożenia zapewnienia, a samo zapewnienie zachowuje ważność przez 6 miesięcy.
Podczas wizyty w urzędzie należy przygotować:
- dowód osobisty albo paszport każdego z narzeczonych,
- dowód uiszczenia opłaty skarbowej za sporządzenie aktu małżeństwa,
- zezwolenie sądu, jeżeli w danej sytuacji jest wymagane,
- zezwolenie sądu i pełnomocnictwo, jeżeli małżeństwo ma zostać zawarte przez pełnomocnika.
Jeżeli narzeczony będący obywatelem Polski nie ma polskich aktów stanu cywilnego, USC może wymagać zagranicznego odpowiednika aktu urodzenia. Osoba, która pozostawała wcześniej w małżeństwie, powinna przedłożyć także dokument potwierdzający jego ustanie, unieważnienie albo nieistnienie.
W USC narzeczeni ustalają także nazwiska po ślubie oraz nazwisko przyszłych dzieci. Można zachować dotychczasowe nazwiska, przyjąć jedno wspólne nazwisko albo połączyć nazwiska w nazwisko dwuczłonowe.
Procedura w USC krok po kroku
Formalności związane ze ślubem cywilnym przebiegają zwykle w następującej kolejności:
- Wybierzcie USC, w którym odbędzie się ceremonia, i zarezerwujcie termin.
- Przedstawcie dokumenty tożsamości oraz pozostałe dokumenty wymagane w waszej sytuacji.
- Złóżcie zapewnienie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
- Opłaćcie sporządzenie aktu małżeństwa i złóżcie potwierdzenie zapłaty.
- W dniu ceremonii przedstawcie dokumenty tożsamości narzeczonych i świadków.
Obowiązkowa opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł. Ślub poza urzędem, na życzenie narzeczonych, wiąże się z dodatkową opłatą 1000 zł. Opłata ta nie jest pobierana, gdy ceremonia poza USC wynika z zagrożenia życia lub zdrowia albo z pozbawienia wolności.
Przed wizytą w urzędzie warto skontaktować się z wybranym USC. Kierownik USC ocenia dokumenty indywidualnie, zwłaszcza gdy jedno z narzeczonych jest cudzoziemcem albo nie ma polskich aktów stanu cywilnego.
Ślub konkordatowy i kościelny – jakie dokumenty?
Ślub konkordatowy jest ceremonią wyznaniową, która wywołuje skutki cywilne. Oznacza to, że para nie składa osobnych oświadczeń w USC w dniu uroczystości, ale wcześniej musi uzyskać w urzędzie zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Duchowny przekazuje dokumenty do USC, a kierownik urzędu rejestruje małżeństwo.
Ślub kościelny bez skutków cywilnych ma charakter religijny. Nie powoduje powstania małżeństwa w rozumieniu polskiego prawa, dlatego nie zastępuje ślubu cywilnego ani konkordatowego.
Przy ślubie konkordatowym para zwykle przedstawia w parafii:
- dowody osobiste albo paszporty narzeczonych,
- zaświadczenie z USC o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa,
- metryki chrztu, zwykle wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed planowaną uroczystością,
- potwierdzenie przyjęcia bierzmowania, jeżeli nie wynika ono z metryki chrztu,
- zaświadczenie o ukończeniu nauk przedmałżeńskich i spotkań w poradni życia rodzinnego,
- potwierdzenie wygłoszenia zapowiedzi,
- dane świadków wymagane przez parafię,
- dokumenty związane ze spowiedzią przedślubną, jeżeli wymaga ich dana parafia.
W kancelarii parafialnej sporządza się protokół przedślubny. Duchowny pyta w nim między innymi o dane osobowe, stan wolny, ewentualne przeszkody małżeńskie oraz dobrowolność decyzji o zawarciu małżeństwa. Szczegółowe wymagania kościelne mogą różnić się między parafiami, dlatego termin wizyty trzeba ustalić z proboszczem.
Jeżeli uroczystość odbywa się poza parafią narzeczonej lub narzeczonego, para może potrzebować zgody, licencji albo innego dokumentu przekazywanego między parafiami. O tym, który dokument będzie wymagany, decyduje organizacja formalności przyjęta przez zainteresowane parafie.
Ślub konkordatowy wymaga zachowania kilku terminów. Najpierw trzeba uzyskać dokument z USC, następnie przekazać go duchownemu i dopełnić wymogów parafialnych. Po zawarciu małżeństwa duchowny powinien przekazać dokumenty do USC w ciągu 5 dni.
| Rodzaj ceremonii | Gdzie załatwia się formalności? | Czy powstają skutki cywilne? |
|---|---|---|
| Ślub cywilny | USC | Tak |
| Ślub konkordatowy | USC i parafia | Tak |
| Ślub kościelny bez skutków cywilnych | Parafia, a w szczególnych sytuacjach także władza kościelna | Nie |
Sytuacje szczególne
Niektóre osoby muszą przedstawić dodatkowe dokumenty albo uzyskać zgodę sądu. Dotyczy to przede wszystkim cudzoziemców, osób po rozwodzie oraz narzeczonych, których sytuacja nie mieści się w standardowej procedurze.
W takich przypadkach mogą być potrzebne:
- Cudzoziemiec – dokument potwierdzający zdolność prawną do zawarcia małżeństwa według prawa państwa pochodzenia.
- Dokumenty obcojęzyczne – tłumaczenia wykonane przez tłumacza przysięgłego albo polskiego konsula.
- Brak możliwości uzyskania zaświadczenia z państwa pochodzenia – prawomocne orzeczenie polskiego sądu zwalniające z obowiązku przedstawienia takiego dokumentu.
- Osoba po rozwodzie – odpis aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie albo dokument potwierdzający ustanie lub unieważnienie poprzedniego małżeństwa.
- Osoba niepełnoletnia – zgoda sądu. Kobieta, która ukończyła 16 lat, może zawrzeć małżeństwo tylko po uzyskaniu takiej zgody.
- Pełnomocnik – zezwolenie sądu oraz pełnomocnictwo.
Jeżeli narzeczony albo świadek nie potrafi porozumieć się z kierownikiem USC, podczas czynności urzędowych i ceremonii trzeba zapewnić tłumacza lub biegłego. Dotyczy to również sytuacji, gdy cudzoziemiec składa zapewnienie w USC.
Jak długo ważne są dokumenty?
Dokumenty do ślubu trzeba uzyskać w odpowiednim czasie. Zbyt wczesne pobranie dokumentu kościelnego może spowodować, że straci ważność przed uroczystością. Terminy należy potwierdzić w konkretnym USC i parafii, ponieważ niektóre wymogi kościelne wynikają z praktyki danej parafii.
| Dokument | Termin ważności | Uwagi |
|---|---|---|
| Zaświadczenie z USC do ślubu konkordatowego | 6 miesięcy | Musi być ważne w dniu zawarcia małżeństwa. |
| Zapewnienie o braku okoliczności wyłączających | 6 miesięcy | Po tym czasie trzeba złożyć je ponownie. |
| Metryka chrztu | Najczęściej 3 miesiące | Parafia może wymagać aktualnego dokumentu wydanego w konkretnym okresie. |
| Zapowiedzi | Zależnie od parafii, często 6 miesięcy | Termin potwierdza kancelaria parafialna. |
Najbezpieczniej rozpocząć ustalanie formalności kilka miesięcy przed ślubem, ale metrykę chrztu i inne dokumenty o krótkim terminie ważności pobrać dopiero po potwierdzeniu wymagań przez parafię. W sprawach nietypowych decydujące znaczenie mają informacje z właściwego USC, sądu lub kancelarii parafialnej.
Informacje dotyczące opłat i procedur mogą ulec zmianie. Przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualne wymagania w wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego oraz parafii.
