Ślub konkordatowy to ślub wyznaniowy, który wywołuje także skutki cywilnoprawne. Dzięki temu para nie musi zawierać osobno ślubu w Urzędzie Stanu Cywilnego, ale przed ceremonią musi uzyskać w USC zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Dokument jest ważny przez 6 miesięcy.
Co to jest ślub konkordatowy?
Ślub konkordatowy łączy ceremonię kościelną z zawarciem małżeństwa uznawanego przez polskie prawo. Narzeczeni składają oświadczenia woli przed duchownym, a po spełnieniu wymogów określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym kierownik USC sporządza akt małżeństwa.
Nie oznacza to jednak, że można całkowicie pominąć urząd. Przed ślubem trzeba udać się do USC, a po ceremonii duchowny przekazuje wymagane dokumenty do urzędu. Dopiero wtedy małżeństwo zostaje zarejestrowane w państwowym rejestrze stanu cywilnego.
Ślub kościelny a konkordatowy – czym się różnią?
Obie uroczystości odbywają się w kościele i są prowadzone przez duchownego, ale ich skutki prawne są inne:
| Cecha | Ślub kościelny | Ślub konkordatowy |
|---|---|---|
| Skutki prawne | Ma znaczenie wyznaniowe, ale sam nie tworzy małżeństwa w świetle prawa państwowego. | Tworzy małżeństwo zarówno w świetle prawa kanonicznego, jak i polskiego. |
| Miejsce | Kościół, kaplica lub inne miejsce dopuszczone przez przepisy kościelne. | Zwykle kościół lub kaplica, zgodnie z ustaleniami parafii i wymogami prawa kanonicznego. |
| Formalności | Wymaga dokumentów kościelnych. Aby uzyskać skutki cywilne, trzeba dodatkowo zawrzeć ślub cywilny. | Wymaga dokumentów kościelnych oraz zaświadczenia z USC przed ceremonią. |
Określenie „ślub rzymski” odnosi się natomiast do uroczystości z mszą. Nie przesądza ono o skutkach prawnych. Msza może towarzyszyć zarówno ślubowi kościelnemu, jak i konkordatowemu.
Ślub konkordatowy krok po kroku
Formalności dotyczą dwóch miejsc – kancelarii parafialnej i Urzędu Stanu Cywilnego. Kolejność działań może nieznacznie różnić się między parafiami, dlatego termin pierwszej wizyty warto ustalić z kancelarią.
- Ustalcie parafię i termin ceremonii – zgłoście się do kancelarii parafialnej, w której ma odbyć się ślub. Jeśli zależy Wam na konkretnej dacie, godzinie lub kościele, rezerwację warto rozpocząć odpowiednio wcześnie.
- Rozpocznijcie przygotowanie kościelne – ustalcie termin protokołu przedślubnego, zapowiedzi, nauk przedmałżeńskich i spotkań w poradni życia rodzinnego. Parafia poinformuje Was także o wymaganych metrykach i ewentualnych zgodach.
- Udajcie się do USC – narzeczeni składają zapewnienie o braku wiedzy o przeszkodach do zawarcia małżeństwa, przedstawiają dokumenty tożsamości i uiszczają opłatę skarbową. Urząd wydaje zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
- Kontrolujcie termin ważności zaświadczenia – dokument z USC jest ważny przez 6 miesięcy od dnia jego wydania. Ceremonia musi odbyć się w tym czasie. Nie warto pobierać zaświadczenia zbyt wcześnie, jeżeli data ślubu nie jest jeszcze ustalona.
- Przekażcie zaświadczenie do parafii – wraz z dokumentami kościelnymi dostarczcie je duchownemu, który będzie udzielał ślubu. W kancelarii zostaną uzupełnione dane narzeczonych i świadków.
- Podpiszcie dokumenty w dniu ślubu – narzeczeni, świadkowie i duchowny podpisują dokument potwierdzający złożenie oświadczeń o zawarciu małżeństwa.
- Przekazanie dokumentów do USC – duchowny ma obowiązek przekazać dokumenty do właściwego urzędu w ciągu 5 dni od zawarcia małżeństwa. Na tej podstawie kierownik USC sporządza akt małżeństwa.
Po zarejestrowaniu małżeństwa w USC można uzyskać odpis aktu małżeństwa. Jeżeli dokumenty nie zostaną przekazane w wymaganym terminie, może to zagrozić rejestracji małżeństwa ze skutkami cywilnymi, dlatego obowiązek duchownego ma istotne znaczenie.
Jakie dokumenty przygotować?
Dokumenty potrzebne w USC
Przed wizytą w urzędzie przygotujcie przede wszystkim:
- ważne dowody osobiste lub paszporty narzeczonych,
- dowód uiszczenia opłaty skarbowej,
- zezwolenie sądu, jeżeli w danej sytuacji jest wymagane,
- dokumenty dotyczące wcześniejszego małżeństwa, jeżeli jedno z narzeczonych pozostawało w związku małżeńskim,
- dokumenty zagraniczne i ich urzędowe tłumaczenia, jeżeli jedno z narzeczonych jest cudzoziemcem.
W USC składacie także oświadczenia dotyczące nazwisk po ślubie oraz nazwiska przyszłych dzieci. Zakres dokumentów może zależeć od indywidualnej sytuacji, dlatego wątpliwości najlepiej wyjaśnić z kierownikiem wybranego urzędu.
Dokumenty potrzebne w parafii
Kancelaria parafialna może wymagać między innymi:
- dowodów osobistych narzeczonych,
- metryk chrztu, często zawierających informację o bierzmowaniu i stanie wolnym,
- zaświadczenia z USC o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa,
- zaświadczenia o ukończeniu nauk przedmałżeńskich,
- potwierdzenia spotkań w poradni życia rodzinnego,
- potwierdzenia wygłoszenia zapowiedzi, jeżeli były ogłaszane w innej parafii,
- danych świadków oraz ich dokumentów tożsamości,
- ewentualnych zgód proboszcza lub kurii na ślub poza własną parafią.
Niektóre parafie proszą również o potwierdzenia odbycia spowiedzi przedślubnej. Szczegółową listę dokumentów otrzymacie w kancelarii, ponieważ wymagania kościelne i terminy dostarczania poszczególnych zaświadczeń mogą się różnić.
Ważne sytuacje szczególne
Ślub z obcokrajowcem jest możliwy, ale cudzoziemiec musi przedstawić dokument potwierdzający możliwość zawarcia małżeństwa według prawa państwa pochodzenia. Dokumenty sporządzone w języku obcym trzeba urzędowo przetłumaczyć na język polski, zwykle przez tłumacza przysięgłego. Jeżeli uzyskanie dokumentu jest niemożliwe lub wyjątkowo trudne, w określonych sytuacjach można wystąpić do sądu o zwolnienie z tego obowiązku.
Ślub w plenerze wymaga odrębnej zgody kościelnej. Zwykle trzeba uzyskać zgodę właściwego biskupa lub kurii, a wybrane miejsce powinno odpowiadać wymogom dotyczącym godności ceremonii. Sama zgoda USC nie zastępuje zgody kościelnej na zmianę miejsca uroczystości.
Problemy mogą pojawić się także wtedy, gdy narzeczeni są spokrewnieni, spowinowaceni, pozostają w stosunku przysposobienia lub jedna z osób nie spełnia podstawowych warunków zawarcia małżeństwa. W takich przypadkach przed ustaleniem daty warto skonsultować sytuację zarówno z USC, jak i z parafią.
Najważniejsze terminy
Zaświadczenie z USC trzeba uzyskać nie wcześniej niż 6 miesięcy przed planowanym ślubem, ponieważ po tym czasie traci ważność. Po ceremonii duchowny powinien przekazać dokumenty do USC w terminie 5 dni. Zachowanie obu terminów oraz wcześniejsze skompletowanie dokumentów pozwala przeprowadzić ślub konkordatowy bez konieczności organizowania osobnej ceremonii cywilnej.
Artykuł ma charakter informacyjny. W indywidualnej sprawie aktualne wymagania należy potwierdzić w wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego oraz kancelarii parafialnej.
