Podczas ślubu cywilnego nie składa się przysięgi w znaczeniu religijnym. Narzeczeni składają ustawowe oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński, powtarzając je za kierownikiem USC. Jego treści nie można dowolnie zmieniać.
Jak brzmi oświadczenie podczas ślubu cywilnego?
Oficjalna formuła jest taka sama dla obojga narzeczonych. Każda osoba wypowiada ją po urzędniku, wskazując imię i nazwisko przyszłego małżonka:
„Świadomy/a praw i obowiązków wynikających z założenia rodziny, uroczyście oświadczam, że wstępuję w związek małżeński z (imię i nazwisko) i przyrzekam, że uczynię wszystko, aby nasze małżeństwo było zgodne, szczęśliwe i trwałe”.
W przepisach jest to oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński, a nie przysięga religijna. Składa się je przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Wypowiedzenie oświadczeń w wymaganej formie prowadzi do zawarcia małżeństwa i wywołuje jego skutki prawne.
Dlaczego formuła jest sztywna?
Ślub cywilny ma jednocześnie uroczysty i administracyjny charakter. Kierownik USC prowadzi ceremonię, przyjmuje oświadczenia narzeczonych i sporządza akt małżeństwa. Podstawę prawną stanowią między innymi Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz Prawo o aktach stanu cywilnego.
Emocjonalne znaczenie wypowiadanych słów może być dla pary bardzo osobiste, ale sama formuła podlega wymogom prawnym. Różnicę między częścią obowiązkową a dodatkowymi słowami pokazuje poniższe zestawienie:
| Cecha | Oświadczenie prawne | Własne słowa |
|---|---|---|
| Charakter | Formalna czynność prowadząca do zawarcia małżeństwa | Osobisty akcent o charakterze uroczystym lub emocjonalnym |
| Treść | Ustalona formuła wypowiadana za kierownikiem USC | Treść przygotowana przez parę, jeśli urzędnik wyrazi zgodę |
| Skutek prawny | Tworzy skutki prawne małżeństwa | Nie zastępuje oświadczenia i sama nie zawiera małżeństwa |
| Elastyczność | Nie można jej dowolnie modyfikować | Możliwe są ograniczone dodatki zaakceptowane przez kierownika USC |
Czy można dodać własne słowa?
Taką możliwość trzeba ustalić wcześniej z kierownikiem USC. Urzędnik nie ma obowiązku zgodzić się na zmianę przebiegu ceremonii ani na dodatkowe wypowiedzi. Nie należy więc zakładać, że własna przysięga zostanie automatycznie dopuszczona.
Najbezpieczniejsze rozwiązanie polega na tym, aby najpierw w całości wypowiedzieć oficjalne oświadczenie, a dopiero później – jeśli uzyskano zgodę – dodać kilka własnych zdań. Własna wypowiedź nie może zastąpić ustawowej formuły ani utrudniać zachowania uroczystej i formalnej części ceremonii.
Przed wizytą w USC warto ustalić z urzędnikiem przede wszystkim:
- Zakres zgody – zapytaj, czy dopuszczalne są dodatkowe słowa i w którym momencie ceremonii można je wypowiedzieć.
- Kolejność – oficjalne oświadczenie powinno zostać złożone zgodnie z wymaganiami urzędu, zanim pojawi się osobisty akcent.
- Czas trwania – wypowiedź powinna być krótka, aby nie zakłócała zaplanowanego przebiegu uroczystości.
- Forma ceremonii poza USC – ślub w plenerze nie oznacza pełnej swobody. Kierownik USC nadal odpowiada za prawidłowy przebieg czynności i zachowanie uroczystej formy.
Jeżeli urząd nie zgodzi się na własne słowa podczas ceremonii, można zaplanować je po jej zakończeniu albo podczas przyjęcia weselnego. W takiej sytuacji osobiste przemówienie pozostaje ważnym elementem uroczystości, ale nie miesza się z oświadczeniem, które ma znaczenie prawne.
Znaczenie oświadczenia dla pary
Choć tekst oświadczenia jest określony przepisami, jego sens nie sprowadza się do samej procedury. Narzeczeni publicznie potwierdzają decyzję o założeniu rodziny i przyjmują związane z tym prawa oraz obowiązki. Osobiste znaczenie tej chwili wynika przede wszystkim z intencji pary, a nie z możliwości dowolnego przeredagowania formuły.
Przygotowując się do ślubu cywilnego, najlepiej potraktować ustawowe oświadczenie jako nienaruszalną część ceremonii, a potrzebę indywidualnego wyrażenia uczuć omówić wcześniej z kierownikiem USC.
